Synagoga

Zabór rosyjski i II RP.

Moderatorzy: massatone, G_Kęsik, Michał Kaczorowski

Awatar użytkownika
G_Kęsik
Administrator
Posty: 1558
Rejestracja: pt sty 27, 2006 1:12 pm
Lokalizacja: Ciechanów
Kontakt:

Synagoga

Post autor: G_Kęsik » pt sty 27, 2006 1:36 pm

Ponownie zamieszczam zdjęcia, które są w naszym posiadaniu.

1). Budowa nowej synagogi w Ciechanowie (pocz XX wieku):

Obrazek


2). Zachodni szczyt świątyni - widok z ul. Cichej:

Obrazek


3). Miejsce, skąd wykonano zdjęcie nr 2 oraz synagoga - zaznaczone na współczesnym planie miasta:

Obrazek

massatone
Posty: 1036
Rejestracja: wt sty 24, 2006 9:13 am
Lokalizacja: Ciechanów
Kontakt:

Post autor: massatone » pt sty 27, 2006 7:50 pm

Czy ta synagoga znajdowała się przy ówczesnej Zakroczymskiej?

Awatar użytkownika
G_Kęsik
Administrator
Posty: 1558
Rejestracja: pt sty 27, 2006 1:12 pm
Lokalizacja: Ciechanów
Kontakt:

Post autor: G_Kęsik » wt lut 07, 2006 6:30 pm

Tak, a od 1935 r. ten odcinek ul. Zakroczymskiej zmienił nazwę na ul. Piłsudskiego.
Co ciekawe ta jedna z głównych ulic Ciechanowa nie doczekała się zdjęcia z całościowym widokiem (no chyba, że nie jesteśmy w stanie takowego zidentyfikować, bo dziś nawet nie ma się do czego "odwołać"...)

Mamy tylko poszczególne budynki, jak np. Ośrodek Zdrowia, znajdujący się obok synagogi.

massatone
Posty: 1036
Rejestracja: wt sty 24, 2006 9:13 am
Lokalizacja: Ciechanów
Kontakt:

Post autor: massatone » pn kwie 03, 2006 11:49 pm

Nie jestem pewien, ale czy to nie przypomina ciechanowskiej synagogi?
Obrazek

Awatar użytkownika
KleY
Posty: 124
Rejestracja: pn lut 27, 2006 4:12 am
Kontakt:

Post autor: KleY » wt kwie 04, 2006 12:11 am

No mnie nie przypomina :mrgreen: Ale pamiętać trzeba, że obrazek wykonany został z pamięci, więc nie musi być dokładny. Kto wie, może znajdują się na nim pewne szczegóły, o których nic nam nie wiadomo na podstawie mizernej dokumentacji fotograficznej.

Awatar użytkownika
G_Kęsik
Administrator
Posty: 1558
Rejestracja: pt sty 27, 2006 1:12 pm
Lokalizacja: Ciechanów
Kontakt:

Post autor: G_Kęsik » śr kwie 05, 2006 1:19 pm

Ta synagoga stała w tym miejscu zanim zbudowano powyższą znaną ze zdjęć... O ile się doczytałem malarz wspomina Ciechanów z ok. 1880r....

Awatar użytkownika
KleY
Posty: 124
Rejestracja: pn lut 27, 2006 4:12 am
Kontakt:

Post autor: KleY » śr kwie 05, 2006 2:12 pm

A to ja Szanownych Panów przepraszam za swą niewiedzę :) . rzeczywiście, bo bliższych oględzinach widać, że budynek na obrazie jest raczej drewniany :D .
Mnie natomiast zastanawia inna rzecz. ostatnio dostałem od Kaczora fragment niemieckiego planu miasta z zaznaczoną synagogą. Starałem się na jego podstawieodworzyć dawny układ ulic i położenie obiektów na współczesnym planie. Niestety geodeta/kartograf ze mnie mierny. Otóż na północ od synagogi, przy ulicy Staromiejskiej znajduje się coś, co wygląda na maleńki plac. Zdaje się, że dochodziły do niego dawniej od północy (czyli od ulicy Targowej) dwie ulice, niestety na moim planie zamienione już w działki. Czy ktoś wie coś więcej na ten temat? Jeśli zamotałem nieco opis, to mogę zaznaczyć interesujące mnie miejsca na planie.
Z góry dzięki.
P.S. Nie mogę się już doczekać działu z planami miasta.

Awatar użytkownika
Michał Kaczorowski
Administrator
Posty: 1650
Rejestracja: ndz sty 22, 2006 11:52 pm
Lokalizacja: Ciechanów
Kontakt:

Post autor: Michał Kaczorowski » śr kwie 05, 2006 6:58 pm

Zaznaczyłem synagogę na planie pokazującym wygląd miasta ok 1851r (mapa wkrótce znajdzie na na stronie)
Obrazek

Łukasz

Post autor: Łukasz » czw cze 08, 2006 11:24 pm

Nie wiem, czy to istotne w kwestii synagogi, ale wpis z wizytacji kościelnej z października 1775 roku mówi o 195 żydach w Ciechanowie, wśród których było 38 dzieci. Co do samej zaś synagogi, to wspomina, że istniała od wielu lat. Zauważmy, że pierwsza wzmianka o Żydach pochodzi z około 1475 roku, lustracja z1564 mówi o 3 domach żydowskich, a biorąc pod uwagę, iż w jednym domu zydowskim mieszkały zawsze dwie rodziny, to w 1564 roku mamy w mieście koło 30 Żydów, lustracja z 1616 mówi o 4 domach, czyli około 40 osobach. Najazd Szwedów kompletnie zniszczył miasto, wojna północna i kolejny najazd Ciechanowa w 1708 roku także zniszczył miasto, adzuma dokonała reszty. Podobno w mieście było tylko kilkanaście mieszkańców. Więc kiedy powstała synagoga? 40 osób nie było w stanie jej zbudować, możliwe, iż przed potopem, ale też wątpliwe. Najprędzej w XVIII wieku. Zna ktoś może dokładną datę? Tak poza tym, posiadam skan mapy miasta z 1811 roku, zainteresowanych proszę o kontakt gg 4332821, mail LLACHU@WP.PL. Łukasz.[/i]

Awatar użytkownika
G_Kęsik
Administrator
Posty: 1558
Rejestracja: pt sty 27, 2006 1:12 pm
Lokalizacja: Ciechanów
Kontakt:

Post autor: G_Kęsik » pt cze 09, 2006 10:39 am

z: R. Małowiecki, Kalendarium urbanistycznych dziejów Ciechanowa, "Mazowsze", 7(I/96), s.15:

1717r. - Istnieje synagoga (jak sie zdaje w tym samym miejscu, w którym były kolejne do 1939r.)

massatone
Posty: 1036
Rejestracja: wt sty 24, 2006 9:13 am
Lokalizacja: Ciechanów
Kontakt:

Post autor: massatone » pt lip 07, 2006 12:05 am

Przy okazji wątku o synagodze można wspomnieć o ciechanowskich cmentarzach żydowskich.

Najstarszy, z ok XVII wieku istniał w okolicy obecnego skrzyżowania ulic 17 Stycznia, Tatarskiej i Jesionowej. Jak widac, nie został po nim ani jeden ślad.

Kolejny kirkut znajdował się w okolicy ulicy Zagumiennej, powstał prawdopodobnie pod koniec XVIII wieku, zaś w poł XIX wieku został powiększony. [btw - znalazłem kiedyś wzmiankę, że to właśnie tam niegdyś znajdował się kościół św. Małgorzaty (?)]

Ostatni cmentarz powstał pod koniec XIX wieku na terenach Aleksandrówki. Jak wiadomo, podczas okupacji hitlerowskiej został kompletnie sprofanowany, a obecnie na jego terenie istnieje blokowisko.

Awatar użytkownika
G_Kęsik
Administrator
Posty: 1558
Rejestracja: pt sty 27, 2006 1:12 pm
Lokalizacja: Ciechanów
Kontakt:

Post autor: G_Kęsik » pt lip 07, 2006 12:56 pm

Drugi cmentarz, o któym mówisz znajdował się naprzeciw synagogi po drugiej stronie ul. Piłsudskiego - ciągnął się aż do ul. Zakroczymskiej. Obecnie jest w tym miejscu osiedle wojskowe. Został zniszczony w 1941 roku.

Co do kościoła św. Małgorzaty to na pewno tam nie stał, bo XIX-wieczne nazwy ulic wyraźnie wskazują na okolice ul. Kilińskiego i 17-go Stycznia

Istnieje jednak hipoteza, że w miejscu tym stał kościół św. Anny.

za J. Gaczyńskim:

Źródła określają jego położenie "za furtą ku Wielamsku przy folwarku Wielamowizna" a więc trochę bardziej na południe od synagogi, mniej więcej w rejonie obecnych budynków sądowych, przy których budowie natrafiono podobno na ślady budowli prostokątnej z cegły gotyckiej.
Kościół św. Anny został ufundowany przez księżnę - regentkę Annę dla "pobożnych wdów i panien" w roku 1510. W 1728 roku była to kaplica należąca do prepozytury szpitalnej św. Ducha. Potem nie ma juz więcej wzmianek na ten temat...

Awatar użytkownika
KleY
Posty: 124
Rejestracja: pn lut 27, 2006 4:12 am
Kontakt:

Post autor: KleY » pt lip 07, 2006 7:30 pm

No tak, powraca temat dawnych, ciechanowskich kościołów, który jest niezwykle interesujący (przynajmniej dla mnie), ale jednocześnie bez profesjonajnych badań w zasadzie bez rozwiązania. Wspomniałem już wcześniej, że moja Babcia wspominała niegdyś o śladach świątyni oskrytych podczas okupacyjnych prac w okolicy rynku od strony dzisiejszej ulicy 11 Pułku... (teraz stoją w tym miejscu pawilony, gdzie niegdyś mieściła się Składnica Harcerska - przyp. aut. ;). Nie mam pojęcia skąd te informacje się wzięły, moja Babka mieszkała w Mławie, a w Ciechanowie bywała rzadko. Niestety tego już się nie dowiem. Ale opowieść ta mogłaby rzeczywiście potwierdzać lokalizację któregoś z kościołów w okolicy późniejszej synagogi.

Awatar użytkownika
G_Kęsik
Administrator
Posty: 1558
Rejestracja: pt sty 27, 2006 1:12 pm
Lokalizacja: Ciechanów
Kontakt:

Post autor: G_Kęsik » ndz wrz 24, 2006 4:18 pm

Jeszcze trochę informacji dot. synagogi...

W czasie okupacji niemieckiej, w ciechanowskiej synagodze utworzono garaż, a następnie warsztat samochodowy.

http://www.izrael.badacz.org/zydzi_w_po ... hanow.html
Ostatnio zmieniony ndz wrz 24, 2006 8:06 pm przez G_Kęsik, łącznie zmieniany 1 raz.

Awatar użytkownika
Grzegorz Klimek
Posty: 152
Rejestracja: pn lip 24, 2006 11:57 am
Lokalizacja: Bielsko - Biała

Post autor: Grzegorz Klimek » ndz wrz 24, 2006 5:29 pm

Jeżeli można mieć prośbę do wszystkich forumowiczów, to podawanie w miarę możliwości źródła zaczerpniętych informacji. Ułatwia to zweryfikowanie podawanej wiadomości i pozwoli np. unikać błędów, nawet jeżeli te wzmianki pochodzą od babci. Czasem bywa tak, że powołujemy się na to, co udało się nam dowiedzieć min. na forum i żeby uniknąć jakieś głupiej wpadki lepiej się dobrze informować :!: :)

ODPOWIEDZ

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 0 gości